دانشگاه آزاد

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات آذربایجان غربی

دانشکده علوم انسانی- گروه حقوق

 پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

رشته: حقوق

 گرایش: جزا و جرم شناسی

 

 

عنوان:

سیاست کیفری سخت گیرانه در قبال جرایم خرد

 

 

در فایل دانلودی نام نگارنده و استاد راهنما موجود است

 

 

بهار 1394

 

 

 

چکیده

جرائم خرد که در حوزه حقوق کیفری ایران شاید بیشتر تحت عنوان جرائم مادی صرف مطرح شده اند و تحت عنوان جرایم خلافی در سابقه تقنینی ایران نمود پیدا کرده و در مقررات جدید شاید با اندکی اغماض بتوان گفت در قالب جرایم تعزیری درجه 6 و 7 و 8 نماینگر شده است. برخورد ملایم قانونگذار در این حوزه کیفری و تأثیر آن بر پلیس در سهل انگاری بر جرایم خرد شاید باعث شده است که زمینه رشد و توسعه جرایم شدید فراهم شده باشد. برخورد بدون اغماض و در حد تسامح صفر نسبت به جرایم خرد که زندگی شهری را تهدید و احساس امنیت را در شهروندان تقلیل می‌دهد چه در فرایند تحقیقات پلیسی و ابتدایی که مبتنی بر خشونت پلیس در کشف جرم و دستگیری مرتکبین علی الخصوص در حوزه جرایم مشهود و انتقال و معرفی دستگیر شدگان با لحاظ ضوابط مربوط به دادرسی عادلانه به مقام قضائی پس از آن کنش گری مراجع قضایی در رسیدگی فوری و بدون دغدغه در مورد مرتکبان جرایم خرد موضوعی است که سیاست کیفری و سیاست جنایی نظام حقوقی ایران را در تقابل با آن به چالش می‌کشاند.

.

واژگان کلیدی: سیاست جنایی، سیاست کیفری، جرایم خرد

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                     صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1 مقدمه. 2

1-2 بیان مسئله. 3

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 4

1-4 اهداف تحقیق.. 5

1-5 سوالات تحقیق.. 6

1-6  فرضیه تحقیق.. 6

1-7  روش شناسی تحقیق.. 7

1-8  مرور ادبیات و سوابق مربوطه. 7

1-9 جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق.. 8

1-10 ساماندهی تحقیق.. 9

فصل دوم : تعریف مفاهیم و مبانی سیاست جنایی سخت گیرانه در قبال جرایم خرد و راهکارهای تعدیل آن

گفتار اول: تعریف و مفاهیم و مبانی سیاست جنایی در جرایم خرد

2-1 تعریف و مفاهیم. 11

2-1-1 تعریف سیاست کیفری.. 11

2-1-2 تعریف سیاست جنایی.. 12

2-1-2-1 اصطلاح سیاست جنایی در ادبیات حقوقی – جرم شناختی ایران. 14

2-1-2-2 اصطلاح سیاست جنایی در ادبیات حقوقی – جرم شناختی خارجی.. 15

2-1-3  سیاست کیفری عوام گرا 16

2-1-3-1 عوام گرایی کیفری.. 19

2-1-3-2 انطباق سیاست کیفری سخت گیرانه غیر علمی و عوام گرایی.. 20

2– 1 – 4 – تعریف جرم خرد. 22

2-1-4-1 مفهوم جرایم خرد. 23

2-1-4-2  سیاست جنایی در بررسی جرایم خرد در حقوق کیفری ایران. 25

گفتار دوم: مبانی جلوه‌های سیاست کیفری سخت گیرانه

2-2 مبنای نظری سیاست کیفری سخت گیرانه. 30

2-2-1  برخی از گونه‌های سیاست سخت گیرانه از نظر گاه قانونی در جرایم کلان. 31

2-2-1-1 جرایم علیه امنیت… 32

2-2-1-1-1 محاربه. 33

2-2-1-1-2 افساد فی الارض…. 34

2-2-1-1-3 بغی.. 36

2-2-1-1-4 تشکیل یا اداره یا عضویت در دسته یا جمعیت به قصد بر هم زدن امنیت کشور. 37

2-2-1-1-5 تبلیغ علیه نظام یا به نفع گروه‌های مخالف نظام. 40

2-2-1-2 جرایم اقتصادی.. 42

2-2-1-3 جرایم سازمان یافته. 45

گفتار سوم: راهکارهای تعدیل سیاست کیفری سخت گیرانه از نظر گاه قانونی

2-3 کیفیات مخففه. 46

2-4 تعویق صدور حکم. 53

2-5  تعلیق اجرای مجازات… 55

2-6  نظام آزادی مشروط.. 58

2-7 مجازات‌های جایگزین.. 63

2-8 توبه ی مجرم. 67

2-9 سیاست جنایی سخت گیرانه با رویکرد تقنینی.. 70

2-9-1 تعدد جرم. 72

2-9-2 تکرار جرم. 77

2-10 سیاست کیفری سخت گیرانه اجرای- قضایی.. 79

2-10-1 مجازات تکمیلی.. 84

2-10-2 مجازات تبعی.. 91

فصل سوم: تحلیل برخی از جرایم خرد در حوزه حقوق کیفری ماهوی و شکلی ایران با رویکرد قانون مجازات اسلامی و حقوق کیفری شکلی

گفتار اول: در حقوق کیفری ماهوی

3-1 ارتکاب فعل حرام با نگرش فقهی.. 102

3-1-1 پوشش و‌ آرایش…. 102

3-1-2 رابطه نامشروع. 110

3-1-3 تخلفات رانندگی.. 115

3-2 ارتکاب فعل حرام با نگرش عرفی.. 119

3-2-1 ولگردی و تکدی.. 120

3-2-2 توهین.. 123

3-2-3  تخریب اموال عمومی.. 129

3-2-4 خرید و حمل آلات قمار. 136

3-2-5  دعوت به فساد و فحشا 141

گفتار دوم: نگرگاه آیین دادرسی کیفری در رابطه با جرایم خرد در مرحله تحقیقات مقدماتی

3-3 سخت گیری مقامات حفظ نظم. 148

3-3-1 سیستم قانونی بودن تعقیب… 153

3-3-2 عدم انعطاف مقامات تعقیب… 155

3-3-3 سخت گیری در اخذ تأمین کیفری.. 160

3-4 محاکم بدوی.. 163

3-5 محاکم اختصاصی.. 166

3-5-1 دادگاه انقلاب… 166

3-5-2  دادگاه نظامی.. 167

3-5-3  دادگاه ویژه روحانیت… 169

3-5-4  دادگاه اطفال و نوجوان. 171

3-6 محاکم تجدید نظر. 173

پ

 

 

فصل چهارم: نتیجه گیری و پیشنهادات

4-1- نتیجه گیری.. 175

4-2- پیشنهادات… 178

منابع و ماخذ. 179

 

ضمائم. 191

فصل اول:

کلیات تحقیق

1-1- مقدمه

هنگامی که واژه جرم شنیده می‌شود غالباً رفتارهای مجرمانه‌ای همچون سرقت، قتل، کلاهبرداری به عنوان مصادیق آن به ذهن متبادر می‌شود در حالی که تعداد  زیادی از جرایم رفتاری نظیر توهین، فحاشی، برهم زدن نظم عمومی، رانندگی بدون پروانه،‌ مزاحمت، بد حجابی و جرایمی دیگر از این قبیل – که از آنها به جرایم خرد تعبیر می‌شود- که هر روز در اطراف ما اتفاق می‌افتند اما خیلی مورد بحث قرار نمی‌گیرند و چندان توجهی به آنها نمی‌شود. در گذشته، جرایم خرد1 در مباحث حقوقی کیفری موضوع مطالعات گسترده‌ای نبوده اند اما در دهه ی‌های اخیر مطالعات جرم شناختی اهمیت جرایم خرد و تأثیر آن را بر سطح زندگی در شهرها و احساس امنیت شهروندان تا حدودی روشن کرده است به طوری که در گفتمان مسئولان نهاد پلیس نیز راه یافته است.2

تعیین معیاری برای تشخیص جرایم خرد در حقوق کیفری ایران موضوع پیچیده‌ای است . با این وجود یکی از راه‌های تشخیص جرایم خرد در حقوق کیفری ایران برای تفکیک این جرایم از جرایم شدید و بزرک مناسب تلقی نموده، توجه به میزان مجازات تعیین شده از سوی قانون گذار است. بعد از انقلاب اسلامی مبنای طبقه بندی جرایم تغییر یافت و جرایم با توجه به مبنای شرعی به حدود، قصاص، دیات، تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده، تقسیم شدند که هر یک از این گروه‌ها شامل مجازاتهای مختلف و درجات شدت متفاوت است. با توجه به این که جرایم مشمول حدود، قصاص و دیات را نمی‌توان با معیارها و مشخصات جرایم خرد منطبق دانست1، شیوع این جرایم به حدی است که تقریباً غالب افراد جامعه در خلال زندگی روزمره خود، خصوصاً در کلان شهر‌ها به دفعات با این قبیل جرایم مواجه شده اند و حتی شاید بعضاً خود مرتکب آنها شده اند. تنشی که این گروه از جرایم در جامعه ایجاد می‌کند شدید نیست و قبح انجام این عمل نزد شهروندان در مقایسه با جرایم مهم نظیر سرقت، قتل، کلاهبرداری زیاد نیست. با این وجود، شیوع ارتکاب این قبیل جرایم موجب می‌گردد که نظم عمومی جامعه خدشه دار شود که این خود مقدمه بروز تنش‌های اجتماعی و جرایم مهم تر خواهد بود.2

 

1-2 بیان مسئله

افزایش نرخ بزهکاری، روز ارتکاب روزافزون جرایم خشونت بار، بزهکاری زودرس نوجوانان و جوانان و به ویژه ارتکاب جرایم خشن توسط آنان، فزونی نرخ تکرار جرم و نیز گسترش احساس نا امنی و ترس از جرم و مهم تر از همه، ناکارآیی نظام اصلاح و تربیت و عدم تحقق موفقیت آمیز آرمان بازپروری و اصلاح بزهکاران، زمینه مناسبی را برای ظهور سیاست کیفری سخت گیرانه در برخی از کشورها فراهم کرده است.

با وجود این، شیوع ارتکاب این قبیل جرایم خرد موجب می‌شود نظم عمومی جامعه به طور جدی خدشه دار شود، این خود مقدمه ی بروز تنش‌های اجتماعی و جرایم مهمتر خواهد بود. لذا، در خصوص تعیین ضمانت اجرای کیفری در قبال اینگونه جرایم تردیدی وجود ندارد، اما بحث این است که آیا مجازات‌های حبس کوتاه مدت در نظر گرفته شده در قوانین کیفری ایران، اثر پیشگیرانه و بازدارندگی را در خصوص مرتکبان بالقوه و جلوگیری از تکرار این جرایم داشته است؟ از طرفی تعیین معیاری برای تشخیص جرایم خرُد در حقوق کیفری موضوع پیچیده‌ای است.1با وجود این یکی از راه های تشخیص جرایم خرد در حقوق کیفری ایران که برای تفکیک این جرایم از جرایم شدید و بزرگ مناسب تلقی می‌شود.

 

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

در این نوشتار به جرایمی که دارای مجازات تعزیری و بازدارنده هستند، بسنده شده و مبنای جرم خرد در بخش تعزیرات و بازدارنده، میزان حبس و جزای نقدی در صلاحیت رسیدگی شوراهای حل اختلاف در نظر گرفته شده است. توجه به عنصر مادی سیاهه ی جرایم تعزیری در حقوق کیفری ایران و نحوه تعیین صلاحیت رسیدگی مراجع قضایی، به ویژه پس از تصویب قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1387 حاکی از آن است که فلسفه ی جرم انگاری در جرایمی که دارای مجازات حبس کمتر از سه ماه ( به استثنای مجازات تخلفات رانندگی که مقنن به طور معمول بین یک ماه تا یک سال حبس را در نظر گرفته و مواردی همچون ماده 714 و 718 قانون مجازات اسلامی تا سه سال حبس را نیز پیش بینی کرده است)، یا جزای نقدی کمتر از سی میلیون ریال هستند، بیش از آن که به منافع فردی یا حفظ اموال توجه داشته باشد، غالباً به حفظ نظم عمومی معطوف است. قانون گذار با جرم انگاری رفتارهایی نظیر توهین و فحاشی، عدم رعایت حجاب شرعی،‌گزارش خلاف واقع، حمل آلات قمار و از این قبیل در قانون مجازات اسلامی و همچنین برخی جرم انگاری‌های خاص مانند شروع به شکار حیوانات وحشی عادی یا حمایت شده بدون پروانه و . . .  بیشتر در پی ایجاد یک نظم در زندگی شهروندان است.

از این رو،‌ در این پایان نامه به بیان شرایط سیاست کیفری سختگیرانه در قبال جرایم خرد،‌از دیدگاه حقوق ایران خواهیم پرداخت؛ علاوه بر این موارد، این مسئله مهم را نیز در قانون مجازات فعلی کشور را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

1-4-  مرور ادبیات و سوابق مربوطه

کتابی که در زمینه سیاست کیفری سختگیرانه نوشته شده باشد،‌می توان کتاب « سیاست کیفری سخت گیرانه» نوشته سمانه طاهری را نام برد که در سال 1392 به چاپ رسیده است. همچنین می‌توان به کتاب « تسامح صفر: سیاست کیفری سخت گیرانه در قبال جرایم خرد» نوشته بهروز جوانمرد که در سال 1388 به چاپ رسیده است.علاوه بر کتب مذکور،‌پایان نامه‌هایی نیز در این مورد نوشته شده مانند:

میرزا بیگی(1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان سیاست کیفری سخت گیرانه در قبال جرایم مواد مخدر از منظر جرم شناسی حقوقی اذعان داشت در امر مبارزه با این جرایم مقنن از سیاستی استفاده نموده که در حقیقت نوعی سیاست واکنشی سریع و سخت گیرانه در برابر ارتکاب رو به رشد این جرایم در سالهای اخیر است. تحقیقات علمی و درست آوردهای جرم شناسی در یک سده اخیر، ضرورت ایجاد تدابیر پیشگیرانه قبل از وقوع جرم را برای کنترل بزهکاری به عنوان یکی از ابزارهای سیاست جنایی در عصر ما مطرح و آشکار ساخته است و همین امر باعث توجه بیشتر به علل بزهکاری و شناخت شخصیت بزهکاران را به نظام عدالت کیفری شناسانده است. مع هذا، آگاهی و معرفت ناشی از یافته‌های جرم شناسی در تدوین سیاست جنایی جامعه در محدوده مقالات حقوق کیفری همچنان باقی مانده است. به نظر می‌رسد که جرم انگاری‌های افراطی و غیر ضروری حداکثری از ضمانت اجراهای کیفری در برخورد با مجرمین مواد مخدر، بدون توجه به فراهم سازی زیر ساخت‌ها و بستر سازی جامعه، با ناهنجاریهای مستقر مبارزه نمی‌کند بلکه در بلند مدت اعتبار قوانین کیفری را در میان توده مردم تنزل می‌بخشد.

 

1-5- اهداف تحقیق

اهداف اصلی:

تبیین بایسته‌ها و انگاشته‌های حقوق کیفری در خصوص جرایم خرد

اهداف فرعی:

1-  تبیین یافته‌های جرم شناختی در ارتباط با جرایم خرد

2- تبیین و ارائه راهبرد‌ها، سیاست‌ها و راهکارهابی در خصوص جرایم خرد.

هدف کاربردی:

با توجه به اینکه جرایم خرد توسعه یافته و محدود به درون مرزهای ایران نمی‌گردد. با افزایش جرایم و تحول در اجرای انواع آنها فقها در صدد تنظیم مقررات و قوانین برای برخورد با نحوه مجازات جرایم خرد به تلاشی مضاعف پرداخته تا از تقابل نظریات به تفاهم و اتخاذ راهکارهای علمی عملی دست یابند و راه اجرای قوانین که جلوگیری از ارتکاب جرم خواهد نمود در قوه قضائیه، مقننه و دادگستری‌ها و طبقه فرهنگی و دانشگاهی و مردم عادی و کلیه مراجعی که با موضوع تحقیق مرتبط هستند استفاده شود.

 

1-6- سوالات تحقیق

سوال اصلی:

1 – چرا نظام عدالت کیفری در مقابل جرایم خرد، سیاست کیفری سخت گیرانه را اتخاذ نموده است؟

سوالات فرعی:

1 – یافته‌های جرم شناختی در ارتباط با جرایم خرد چیست؟

2 – در خصوص جرایم خرد چه راهبردها، سیاست‌ها و راهکارهایی وجود دارد؟

 

1-7-  فرضیه تحقیق

فرضیه اصلی:

به نظر می‌رسد دلیل عمده گرایش عدالت کیفری به اتخاذ سیاست کیفری سخت گیرانه در مقابل جرایم خرد به دلیل پیشگیری از جرم‌های شدید می‌باشد.

فرضیات فرعی:

1-  به نظر می‌رسد ماهیت جرایم خرد تدابیر پیشگیری و مقابله در خصوص گروه‌های مختلف این جرایم متفاوت باشد. در این میان نقش مردم و همچنین پلیس در مقابله با جرایم خرد اهمیت  ویژه‌ای دارند.

2-  به نظر می‌رسد گرایش سیاست جنایی، به سوی جرم زدایی، قضازدایی و کیفرزدایی از این جرایم است. در کشور ما نیز شورای عالی توسعه قضایی طرح‌هایی جهت جرم زدایی در دست اجرا دارد که بخشی از این جرم زدایی به جرایم خرد مربوط به نظام اداری اختصاص دارد.

 

1-8-  روش شناسی تحقیق

در این تحقیق از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است و با بررسی این موضوع در کتابهای حقوق جزا و جرم شناسی اساتید مختلف سعی در تبیین این موضوع شده است. این تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی تهیه و تدوین شده است.

این تحقیق به روش کتابخانه‌ای است و تمامی مطالب مرتبط از کتب فقهی و حقوقی و مقالات معتبر استخراج و فیش برداری شده و متدهای معمول در روش­های تحقیق‌های فقهی و حقوقی بررسی شده و فرضیه‌ها مورد بررسی قرار گرفته و احیاناً اثبات می‌شوند با توجه به ماهیت موضوع هیچ گونه اقدامات میدانی و عملیات اماری در این پایان نامه متصور نخواهد بود.

 

1-9- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق

لازم به یاد آوری است که جرایم خرد در مباحث حقوق کیفری، موضوع مطالعات گسترده‌ای نبوده اند،‌اما در دهه‌ های اخیر، مطالعات جرم شناختی اهمیت جرایم خرد و تأثیر آن را بر سطح زندگی شهر‌ها و احساس امنیت شهروندان تا حدودی روشن کرده است، به طوریکه در گفتمان مسؤولان سازمان پلیس نیز راه یافته است. شیوع این جرایم به حدی است که تقریباً تمام افراد در خلال زندگی روزمره ی خود، خصوصاً در کلان شهر‌ها به دفعات با این قبیل جرایم مواجه و حتی بعضاً خود مرتکب آنها شده اند. تنشی که این گروه از جرایم در جامعه ایجاد می‌کند، شدید نیست و قبح انجام این عمل نزد شهروندان در مقایسه با جرایم مهم نظیر سرقت ، قتل، کلاهبرداری زیاد نمی‌باشد. لذا با توجه به مطالب ارائه شده بر آن شدیم تا این موضوع را به عنوان موضوع پایان نامه کارشناسی ارشد مورد بررسی قرار دهیم. از نوآوری این پژوهش می‌توان به بررسی سیاست کیفری سخت گیرانه در مقابل جرایم خرد اشاره کرد.

 

1- Petty offense

2- به عنوان مثال رئیس پلیس آگاهی تهران زمانی از کنترل محل های خرید و فروش اموال مسروقه و واسطه ها برای برخورد با جرایم خرد خبر داده بود . برای مشاهده متن خبر، نک به: روزنامه اعتماد، شماره 1419، 27/3/86 ، ص 19 ، قابل دسترس در:

http//www.art-of-Music.net/npview.asp?ID=1424947

1 – جوانمرد، بهروز، تسامح صفر: سیاست کیفری سخت گیرانه در قبال جرایم خرد با دیباچه دکتر علی صفاری، تهران، نشر میزان، 1388، ص 15

2 – در غالب فرهنگ های لغات حقوقی، جرم خرد این گونه تعریف شده است:« جرایمی که دارای مجازات حبس کمتر از یک سال یا جزای نقدی اندک هستند».برای مطالعه بیشتر، نک به: نادر، جرایم خرد علیه نظم عمومی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره شصت و هشت، تابستان 1384، ص 259 .

1 – نجفی ابرند آبادی، علی حسین، بررسی لایحه مجازات های اجتماعی ( متن سخنرانی در دانشگاه اصفهان) ، فصلنامه پژوهشی علوم انسانی دانشگاه افهان، شماره ی 2 ، آبان 1384، ص 259

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

تعداد صفحات : 216

قیمت :  40 هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 parsavahedi.t@gmail.com

[add_to_cart id=159352]

—-

پشتیبانی سایت :       

*         parsavahedi.t@gmail.com

دسته‌ها: حقوق