دانلود پایان نامه

فراشناخت

یادگیری را تغییر نسبتاً دائمی در رفتار نهفته یک شخص بر اثر کسب تجربه تعریف می کنند؛ و این نکتۀ مهمی است که یادگیرنده به صورت فعال و از راه تعامل دائم با محیط، به ساخت دانش می پردازد (فونتانا، 1385). فلاول براین باور بود که اصطلاح فراشناخت به فرآیندهای شناختی گفته می شود که در کنترل جنبه های شناخت نقش دارند(پوردون و کلارک[1]، 1999). در واقع فراشناخت به دانش فرد درباره فرایندهای شناختی خود و چگونگی استفاده بهینه از آن ها برای رسیدن به هدف های یادگیری گفته می شود، چنانکه فرد را یاری می دهد تا به هنگام یادگیری و دانستن امور، پیشرفت خود را زیر نظر گیرد. همچنین این دانش به افراد کمک می کند تا نتایج تلاش های خود را ارزیابی کرده و میزان تسلط خود را بر مطالبی که خوانده است بسنجد. یکی از رویکردهای آموزشی نوین، خودارزشیابی است. خودارزشیابی را به عنوان راهکار فراشناختی در یادگیری زبان تعریف می کنند که در آن، زبان آموزان عملکرد خود را پس از تکمیل فعالیتهای  یادگیری بررسی و یا پیشرفت خود را در به کار بردن زبان کنترل می کنند(دیک[2]، 1991 و ریچاردز[3]، 1992). هدف اصلی خودارزشیابی گسترش فرایند شناختی است به گونه ای که یادگیری توسعه یابد(لئو[4]، 2000: 565). فراشناخت عبارت است از فرایندهای ذهنی که در آن فردی، فرایندهای ذهنی خود را در تفکر، یادگیری و یادآوری[5] هدایت می کند. به این ترتیب فراشناخت به فرد اجازه می دهد که پس از خواندن یک پاراگراف، آگاه شود که آیا آن را فهمیده است یا خیر؟ بنابراین، فراشناخت مفهومی چند وجهی است که شامل دانش ها(باورها)، فرایندها و راهبردهایی است که شناخت را ارزیابی، نظارت یا کنترل می کند(ولز، 1979؛ فلاول، 1979؛ نلسون[6] و همکاران، 1999؛ موسس و بیرد[7]، 2002؛ اسپادا[8] و همکاران، 2007).

فرایندهای فراشناختی دارای دو جنبۀ مستقل اما مرتبط بایکدیگرند : یکی دانش فراشناختی و دیگری تجربه فراشناختی(کدیور، 1383). می توان گفت اکثر نظریه پردازان بین دو جنبه فراشناخت تمایز قائل شده اند: دانش فراشناختی که عبارت است از اطلاعاتی که افراد در مورد شناخت خود درباره عوامل و راهبردهای یادگیری مرتبط با تکلیف دارند؛ و تنظیم فراشناختی که به انواع اعمال اجرایی نظیر توجه، بازبینی، برنامه ریزی و شناسایی خطاها در عملکرد اشاره دارد و بر فعالیتهای شناختی اثر می گذارد(ولز، 2000). براون[9](1980) عقیده دارد از آنجا که دانش فراشناختی، یادگیری چگونه یادگرفتن است، داشتن آن باعث می شود افراد بطور کارآمدتر و منعطف تر به تطبیق توانایی های شناختی خود با تکلیف جدید بپردازند. دانش فراشناختی شامل توانایی فرد در پرسیدن سئوال هایی از نوع سئوال های زیر از خودش است :

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه روانشناسی گرایش تربیتی: بررسی رابطه بین سبکهای شناختی و یادگیری خودتنظیمی با دست برتری دردانشجویان- قسمت 2

درباره این موضوع چه می دانم؟

به چه مقدار زمان برای یادگرفتن این موضوع نیاز دارم؟

برای پرداختن به حل این مسئله، چه برنامه ای مناسب است؟

چگونه می توانم نتیجه این کار را برآورد یا پیش بینی کنم؟

چگونه باید در روش هایی که استفاده می کنم، تجدیدنظر کنم؟

اگر مرتکب خطایی شدم، چگونه می توانم آن را مشخص کنم؟

مهارت های فراشناختی مهارت های بازبینی هستند که در خلال یادگیری و آموزش فعال می شوند. اگر فرد نداند چگونه پاسخ هایش را وارسی کند، وقت کافی برای مطالعه اختصاص دهد یا در صدد برآید که بفهمد اطلاعاتی درباره موضوع قبلا آموخته است یا نه؟، در آن صورت تکلیف یادگیری آن چنان جلوه می کند که گویی برای اولین بار است که با آن روبرو شده است. یادگیری همیشه فعالیتی دشوار است. مهارت های فراشناختی یادگیری را برای فرد ساده تر می کنند زیرا در ضمن یادگیری و انتقال یادگیری دو نوع تفکر فراشناختی رخ می دهد :

  1. تفکر درباره ی آن چه فرد می داند.
  2. تفکر درباره نظم دادن فعالیت هایی که به یادگیری منجر می شود.

فراشناخت در خلال یادگیری و در خلال انتقال، دو نوع متفاوت از یکدیگر هستند زیرا چنان که گفته شد اولی آگاهی هایی درباره نظم بخشیدن به نحوه ای که به یادگیری پرداخته می شود است، و دیگری یادگرفتن نحوه ی یادگرفتن است.

گیج و برلاینر[10] (نقل از سیف، 1387) معتقدند بسیاری از دانش آموزان نیاز به این گونه مهارت های یادگیری آموزی دارند. یادگیرندگان تنها زمانی می توانند نحوه ی یادگرفتن را بیاموزند که بر استراتژی های کلی شناختی تسلط یافته باشند.

فقدان فراشناخت، ممکن است باعث ایجاد خطاهایی در محیط کاری شده و منجر به عدم آگاهی از خطاهایی شود که می توان از بروز آنها، با انتخاب یک رویکرد مناسب جلوگیری کرد(هائت[11]، 2000).

 

[1] Purdon  & Clark

[2] Dick

[3] Richards

[4] Leow

[5] remembering

[6] Nelson

[7] Moses & Baird

[8] Spadaa

[9] Brown

[10] Gage and Berliner

[11] Huet

دانلود پایان نامه